Gönderen Konu: İkinci Yeni  (Okunma sayısı 219 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı merve*yıldız

  • emreaydinfan
  • *
  • İleti: 841
  • Cinsiyet: Bayan
İkinci Yeni
« : Ağustos 22, 2012, 11:01:12 ÖÖ »
1960 öncesinde İkinci Yeni şiir hareketi Garip’e tepki olarak doğmuştur. İlhan Berk, Cemal Süreya, Edip Cansever, Turgut Uyar, Sezai Karakoç, Ece Ayhan, Ülkü Tamer akımın belli başlı şairlerdir. Oktay Rifat da Perçemli Sokak’ı çıkararak yeni arayışa katılır.
 
İkinci Yeni, garip’in tam tersi bir noktadan yola çıkar, söyleyişteki rahatlığın şiir dilini zorlamayı, anlaşılırlık yerine anlamca kapalılığı, somuta karşılık soyutlamayı getirip halk şiirine sırt çevirir. İkinci Yeniciler için önce biçim gelir. Cemal Süreya “Biçimi önemsiyoruz, bunu da gerekli görüyoruz.” der.
 
İkinci Yeni, Garipçilerin tersine birbirinden çok farklı olan şairlerin tek tek arayış ve sezgileriyle dağınık uçlar vermiş bir şiir akımıdır. Mehmet H. Doğan, bu şiirin doğuşunu Garip şiirinin zamanla yozlaşmış olmasına bağlar.
 
İkinci Yeni Şiirinde Öne Çıkan Temalar
 
Boşluk duygusu, sıkıntı, yalnızlık, yabancılık, yenilmişlik, içe kapanma, bunalım, bezginlik, şüphe, tiksinme İkinci Yeni şiirinde en çok öne çıkan temalardır. İkinci Yeni, kapalı, sezdirmeli üslubu ile halktan, folklordan, türkülerden, tabiat güzelliklerinden uzak bir şiirdir.
 
Bu edebî hareket, II. Dünya Savaşı’nın getirdiği toplumsal yoksulluk ve tek parti yönetiminin dayatmacı politikaları sonucunda bunalan aydının kendisini ifade ediş tarzına uygundur. II. Yeni şairleri kapalı ve kilitli bir dili tercih ederler. Kendi içlerine kapanarak bir dil dünyası kurarlar. Metinler arası ilişkilerle şiirin anlam ve anlatım olanakları çoğaltılır. Bu yoğun şiir dilini çözmek için kültürlü, donanımlı okur kitlesi gerekir.
 
İkinci Yeni Şiirinin Genel Özellikleri:
 

İmgeci bir şiirdir.
Günlük konuşma dili dışlanarak kurulu dilin yapısı bilinçli olarak bozulmuştur.
Şiir, diğer sanatlarla yakın ilişki içerisindedir.
Bilinçaltına yönelim vardır.
Dadaizm ve Sürrealizm akımları İkinci Yeni şiirine kaynaklık eder.
Bireyci bir şiir anlayışı hakimdir.
Daha çok betimleme yöntemi kullanılır.
Nükte, şaşırtmaca ve tekerlemelerden uzaklaşılmıştır.
 
Asım Bezirci, İkinci Yeni şiirini “imgeye kapıları sonunu kadar açarak, edebî sanatlara özgürlük tanımak,  sıradanlıktan ayrılmak,  halk kültüründen uzaklaşmak, nükteden kaçmak, duyguya ve çağrışıma yaslanmak, olayı atmak, aydın azınlığa seslenmek” diye tanımlar.


İkinci Yeni Şiirinden örnek dizeler:


"Sizi görmüyor muyum dikkat! Trenlere çikolata yediriyorum"
"En akıllı tarafımdır balıkla deniz tutmak"
"Çocuğu çocukluyor bir düdüğün kırmızısı"
"Güneş bir pazartesi olarak mı duruyor burnunuzda"
(Edip Cansever)


"Adam yıldızlara basa basa yürüdü"
"Dengesini uzun bıyıklarına borçlu yürürken"
"Başladı Afrikası uzun bir gece"
"Güvercin kuşkusu cırlak güneş"
(Cemal Süreya)


"Denizin pencereleri sürgülüydü"
"Atımı istedim evin göğü gerindi"
"Yalnızlığın dükkânlarında hasır koltuklarda oturduk"
"Bu denizler ne güzel böyle değil mi f"
"Bir f'diniz Önasyalarda o şey evlerde"
(İlhan Berk)


"Seni çağırıyorum parmaklarımdan süt emmeye"
"Ses kışı. Ateş yırtıldı. Çarpıldık. "
"Bir bülbül içimde sedefle kaplanıyor"
"Kaybolursa taşlar içinde taşlar getiren taş bir bulut"
"Baharı seller götürdü boğuldu yaz"
(Sezai Karakoç)


"Üzünç yüklenmiş bir gemi"
"soğuk tirşe renkli salı günleri arkamızdan koşardı"
"En cumartesili bir İstanbul düşünerek bu kantoları düşünüyorsun"
"Yüzüklerinde altın parmaklar takılıymış"
"arsenik şişesine eylül doluyor"
(Ece Ayhan)


"Kendini doğuruyordu bir cinaedi. Dimdoğru. "
"Topağacından aparthanlarda odası bulunamaz"
"Ve bir melankolya çiçeği, saksıda"
"Boğazlar üzerine bir ankabakışı Çamlıca'dan"
(Ece Ayhan)


"Üvercinka"
"Gözleri göz değil gözistan"
"Geceler yukarda telcek-bulutcak"
"Ilım günleri gelirdi taraçalar
Uzatırdı mevsimölçerlerini"
(Cemal Süreya)